De rechtbank Gelderland oordeelde in een uitspraak van februari vorig jaar dat een touringcar niet kwalificeerde als arbeidsmiddel. De opgelegde bestuurlijke boete ter hoogte van EUR 13.500,- werd vernietigd, omdat het boetebesluit gebaseerd was op een overtreding van artikel 7.5, tweede lid, van het Arbobesluit. Dit artikel richt zich op arbeidsmiddelen en daar was in dit concrete geval geen sprake van, aldus de rechtbank.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kon zich niet met deze uitspraak verenigen en stelde hoger beroep in. Zonder succes, in een uitspraak van 12 augustus 2026 verklaarde de Afdeling het hoger beroep ongegrond.
In hoger beroep werd namens de minister aangevoerd dat de touringcar gebruikt werd als ‘mobiel arbeidsmiddel’. Om die reden kon toepassing worden gegeven aan hoofdstuk 7 van het Arbobesluit (en kon artikel 7.5, tweede lid, van het Arbobesluit als grondslag dienen voor de opgelegde bestuurlijke boete). Ter onderbouwing van dit standpunt is namens de minister onder meer aangedragen dat het begrip ‘arbeidsmiddel’ anders dient te worden uitgelegd. Er is sprake van een gewijzigde definitie van het begrip ‘arbeidsmiddel’, omdat het begrip ‘transportmiddelen’ uit de definitie is geschrapt. Transportmiddelen en vervoersmiddelen zijn in de visie van de minister ‘mobiele arbeidsmiddelen’.
De Afdeling gaat hier niet in mee en verwijst allereerst naar de uitspraak van de rechtbank met betrekking tot de ‘gebruiksbestemming’. Uit de wetsgeschiedenis volgt namelijk dat in geval de gebruiksbestemming van een vervoermiddel zich beperkt tot vervoer, dit vervoermiddel dan gezien wordt als ‘arbeidsplaats’ en niet ook als ‘arbeidsmiddel’. In dit concrete geval ging het om een touringcar die gebruikt is op de openbare weg voor het vervoer van personen. Om die reden is het een arbeidsplaats en niet tevens een arbeidsmiddel.
De Afdeling voegt daar in de uitspraak van 12 augustus 2026 aan toe dat de wijziging van de definitie van het begrip ‘arbeidsmiddel’ (zonder de vermelding van het begrip ‘transportmiddelen’) dit gebruikscriterium niet doet veranderen. Daar komt bij dat het begrip ‘transportmiddel’ gezien de wet- en regelgeving en de wetsgeschiedenis duidelijk te onderscheiden is van het begrip vervoermiddel. Dat transportmiddelen eerder onder het begrip ‘arbeidsmiddelen’ vallen, laat onverlet dat een vervoermiddel geen (mobiel) arbeidsmiddel is (transportmiddel of anderszins), met uitzondering van die gevallen waarin het vervoermiddel normaliter alleen op een arbeidsplaats wordt gebruikt.
Het gebruikscriterium is dan ook de maatstaf voor de beoordeling of sprake is van een arbeidsplaats of een arbeidsmiddel.
